Metodologia treningowa aikido, pozwalająca osiągnąć kontrolę nad działaniami przeciwnika i własnymi reakcjami, obejmuje intensywną pracę nad sobą. Podobnie jak w dawnych dyscyplinach sztuk walki, aikido łączy nie tylko doskonalenie umiejętności fizycznych, ale również trening duchowy i mentalny, kładąc nacisk na szacunek dla tradycji oraz autorytetu reprezentowanego przez mistrza. Ważną rolę w tej pracy nad sobą odgrywa świadomość, że pierwszą rzeczą, którą praktykujący musi zmienić w relacji ze światem, jest własne spojrzenie:

W przeciwieństwie do wielu współczesnych sportów walki skupionych wyłącznie na skuteczności, aikido kładzie nacisk na inne podejście: wykorzystywanie technik do zachwiania siły napastnika, wszystko to bez wyrządzania mu krzywdy. W tym sensie można dostrzec wpływ drugiego źródła, jakim jest refleksja duchowa związana z Omoto-kyo. To połączenie stanowi charakterystyczną filozofię i fundament aikido, podkreślając praktykę, która, choć głęboko fizyczna w swojej istocie, nie przewiduje rywalizacji. Takie podejście kładzie nacisk na rozwój osobisty i samokontrolę, zamiast dominacji czy agresji. Dzięki regularnej praktyce adepci rozwijają zdolność do radzenia sobie z wyzwaniami życia bez uciekania się do przemocy, okazując siłę, gdy jest to konieczne, i współczucie, gdy jest to odpowiednie.

Z tego powodu praktyka aikido nie obejmuje form rywalizacji sportowej, a uczniowie są zachęcani do pracy nad sobą i pełnej integracji swojej osobowości, akceptując zarówno swoje jasne, jak i ciemniejsze strony. Zrozumienie i zaakceptowanie tych aspektów siebie pozwala praktykującym na głębsze zrozumienie ludzkiej natury oraz rozwijanie empatii i wrażliwości.

Zostanie mistrzem aikido wymaga poświęcenia, pasji i głębokiego zrozumienia filozofii tej sztuki walki. Nie ma jednego, określonego profilu osoby, która może stać się mistrzem – ludzie w różnym wieku i o różnym pochodzeniu mogą podjąć tę drogę. Niemniej jednak istnieją pewne kluczowe cechy, które mogą ułatwić osiągnięcie mistrzostwa.

Przede wszystkim niezbędna jest silna motywacja osobista. Przyszli mistrzowie muszą być gotowi zainwestować czas i wysiłek w regularną praktykę, zgłębiając techniki i teorię aikido. Dyscyplina jest kluczowa, ponieważ rozwój w tej sztuce walki następuje stopniowo, w wyniku lat treningu.

Kolejną istotną cechą jest zdolność do uczenia się od innych i cierpliwego nauczania. Mistrzowie aikido nie tylko opanowują techniki, ale również potrafią jasno i przystępnie przekazywać koncepcje. Rola mistrza jest centralna w aikido, ponieważ pełni on funkcję przewodnika i wzoru do naśladowania dla uczniów. 

W metodologii treningowej aikido empatia jest fundamentalna: mistrz musi rozumieć i szanować ograniczenia oraz potrzeby swoich uczniów, dostosowując swoje nauczanie do różnych osobowości i umiejętności. Ponadto mistrz odgrywa kluczową rolę w tworzeniu atmosfery szacunku i współpracy, niezbędnej dla postępu uczniów. 

Nieustanne dążenie do rozwoju osobistego i duchowego jest kluczowe dla mistrza. Prawdziwi mistrzowie aikido angażują się nie tylko w doskonalenie swoich umiejętności technicznych, ale także swojego charakteru.